Onderzoekslab

Het Onderzoekslab is een nieuwe opleiding voor onderzoeksjournalistiek van de toekomst.


Het Onderzoekslab is een nieuwe opleiding voor onderzoeksjournalistiek van de toekomst. De eerste editie van dit leer-werktraject is begin dit jaar gaan draaien en wordt nu afgerond.

Hoe werkt het Onderzoekslab?

Specialisatie, teamwork, internationale samenwerking en een effectief verdienmodel. Dat zijn de pijlers van Het Onderzoekslab. Dit compacte leer/werktraject is een initiatief van De Onderzoeksredactie en De Coöperatie.

Bij Het Onderzoekslab kunnen freelance journalisten zich onder begeleiding van ervaren onderzoeksjournalisten specialiseren in thematisch onderzoek naar hun favoriete onderwerpen. Het leer-werktraject staat ook open voor wetenschappers, technici, of anderszins inhoudelijk specialisten die zich willen toeleggen op onderzoeksjournalistiek.

De eerste editie van de opleiding begon in februari. Mogelijk komt er een tweede ronde later in het jaar. Wil je daarvan op de hoogte worden gehouden, stuur ons dan een e-mail.

Wil je in de tussentijd horen hoe de deelnemers aan de eerste ronde vergaat: we volgen ze met een podcast. Vijf deelnemers onderzoeken of er sprake is van belangenverstrengeling tussen de Universiteit van Wageningen en Unilever. In deze podcast wordt het traject van de vijf deelnemers gevolgd door Tim Ettema, hij volgt het onderzoek en hoort hun verhalen aan. In deze aflevering zijn Irene van den Berg en Tim Luimes te horen.

Over het onderzoekstraject, de cursussen die worden aangeboden en de onverwachte wending rondom het coronavirus. het verhaal van de deelnemers, en wat ze hebben geleerd..

Je vindt de podcast hier!

Waarom het Onderzoekslab?

De meeste gevestigde media aarzelen om onderzoeksjournalistiek af te nemen van freelancers. Met name producties die tot juridische claims kunnen leiden, worden bij voorkeur in eigen huis gemaakt. Tegelijkertijd groeit bij rompredacties, waar vooral generalisten werken, juist de behoefte aan gespecialiseerde freelancers. Met name onderzoeksjournalistiek gedijt bij specialisatie.

De beste garantie op succes bieden daarom thematische onderzoekscollectieven, waarin freelance journalisten elkaar versterken en gezamenlijk de kwaliteitsbewaking/garantie kunnen bieden. Deze werkwijze werpt met name haar vruchten af in crossborder onderzoek, zoals dat van Investigate Europe en The Black Sea. Vanuit Nederland werkt De Onderzoeksredactie op deze manier.

Aan de slag bij Het Onderzoekslab

Het Onderzoekslab is een leer-werktraject van vier tot zes maanden. In deze periode ga je in een team aan de slag met een journalistiek onderzoek, onder deskundige begeleiding van De Coöperatie en De Onderzoeksredactie.

Het is een parttime opleiding (gemiddeld twee dagen per week, waarvan één vaste redactiedag) zodat je tijd overhoudt om je eigen praktijk draaiende te houden. De uitvalsbasis wordt het gebouw van De Coöperatie – op loopafstand van NS-station Amsterdam RAI – waar ook De Onderzoeksredactie huist.

Bij Het Onderzoekslab:

• ontwikkel je je tot een gespecialiseerde onderzoeksjournalist;

• leer je alles wat je moet weten over projectmanagement en teamwork;

• bouw je een netwerk op voor crossborder samenwerking;

• ontwikkel je een verdienmodel waarin jij de regie over jouw werk houdt.

Niet alleen voor journalisten

Kandidaten voor Het Onderzoekslab worden geselecteerd op vaardigheden, inhoudelijke specialisaties, de haalbaarheid van hun onderzoeksideeën en de potentiële impact en exploitatiemogelijkheden van die ideeën.

Het Onderzoekslab staat nadrukkelijk ook open voor wetenschappers en andere vakinhoudelijke specialisten die freelance onderzoeksjournalist willen worden. Als ‘zij-instromer’ krijg je op maat gesneden training in journalistieke vaardigheden. De journalisten in jouw team kunnen je helpen die vaardigheden te oefenen. Omgekeerd kun jij hen helpen hun inhoudelijke kennis te verdiepen.

Wat kost dat?

Het cursusgeld is doelbewust laag gehouden: €250 voor het hele traject (leden van de VVOJ betalen €225). Dit geld kun je ook nog eens (deels) terugverdienen. De Onderzoeksredactie werkt al een aantal jaren met hybride projectfinanciering. De Coöperatie/Reporters Online heeft veel ervaring opgebouwd met particuliere donaties voor journalistiek werk. Bij Het Onderzoekslab leer je hier meer over.

Ook bestaan er externe compensatieregelingen voor de inkomstenderving op de dagen die je aan Het Onderzoekslab besteedt.